Kurutulmuş Domates İhracatı Nasıl Yapılır?

Kurutulmuş domates, Türkiye’nin katma değeri yüksek tarımsal ihracat ürünleri arasında önemli bir konuma sahiptir. 

Güneşte veya endüstriyel tünellerde kurutularak üretilen bu ürün döviz kazandıran ve dünya pazarlarında geniş bir müşteri kitlesi bulunan bir ihracat kalemidir. Özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika pazarlarında yoğun talep gören kurutulmuş domates, yeme-içme ve endüstriyel gıda alanında yaygın olarak kullanılmaktadır. 

Türkiye’nin 2024 yılında bu alanda 127 milyon 126 bin dolarlık ihracat gerçekleştirmesi ürünün ekonomik değerinin ve sürekli talep görmesinin önemli bir göstergesidir. Bu sürecin başarıyla yürütülmesi için kaliteli ürün temini, uygun ambalajlama, güvenilirlik ve uluslararası standartlara uyum gibi birçok unsuru bir arada yönetmek gerekir.

Firmaların kurutulmuş domates ihracatı yapmak için izlemesi gereken adımlar aşağıdaki gibidir:

1. Şirket Kuruluşu Gerçekleştirin

Yurtdışına kurutulmuş domates satılabilmesi için ilk adım olarak resmi olarak kayıtlı bir işletmenin kurulması gerekmektedir. Ticari faaliyetlerin yürütülebilmesi amacıyla vergi levhasının alınması şarttır. 

Muhasebe sistemi, ödeme altyapısı ve lojistik ortaklıkları konularında bu belgenin bulunması gerektirilmektedir. Vergi levhası olmaksızın gerçekleştirilen satışlara ciddi cezai müeyyideler uygulanmaktadır.

Sınırlı Şirket, Anonim Şirket ve Bireysel İşletme olmak üzere farklı hukuki yapılar arasından seçim yapılabilmektedir. Uygun işletme yapısının kurulmasıyla hem yasal zorunluluklar yerine getirilmekte hem de uzun vadeli işletme başarısı sağlanmaktadır.

2. Kalite Standartlarına Uygun Üretim Yapın

Her gıda maddesinde olduğu gibi yurtdışına kurutulmuş domates satmak için de firmaların belirli koşulları yerine getirmesi gerekmektedir. Özellikle AB ülkelerine yapılacak ihracatlarda kalite, ambalaj ve etiketleme standartları çok daha katıdır. Kurutulmuş domates markası kurmak isteyen firmaların ilk önem vermesi gereken konuların başında ürünün kalitesi yer alır.

Üretim aşamasında pestisit kalıntısının olmaması, taşıma süresi ve ambalajlama teknikleri kurutulmuş domates kalitesini doğrudan etkileyen faktörlerdir. Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından belirlenen deney ve muayene yöntemlerine göre kurutulmuş domateslerin test edilmesi gerekmektedir.

Bu testlerde ihracat edilecek ürünün uluslararası standartlara uyup uymaması kesin olarak belirlenmelidir. Yüksek kalitede ve farklı çeşitlerde domates üretimi yapılması ürünü pazarlarda daha cazip hale getirmektedir.

3. Ticaret ve Sanayi Odasına Üye Olun

Kurutulmuş domates ihracatı yapılan işletmelerin bağlı bulunduğu ticaret ve sanayi odasına kayıt yaptırılması zorunlu kılınmıştır. Faaliyet gösterilen bölgenin en yakın odasıyla iletişime geçilerek üyelik işlemlerinin tamamlanması gerekmektedir. Bu kurumlar tarafından ihracatçılara belge almalarında, gümrük prosedürlerinde ve pazarlama konularında rehberlik sağlanmaktadır.

Oda aracılığıyla ürün kontrolü ve laboratuvar testleri gerçekleştirilmektedir. Üyelik sırasında ödenen teknik yardım ücreti bu hizmetlerin finansmanını sağlamaktadır. 

Ticaret odasıyla kurulan güçlü ilişki sayesinde ihracat işlemleri hızlandırılmakta ve yasal uyumluluğun sağlanması kolaylaştırılmaktadır.

4. Hedef Pazarı Belirleyin

Küresel pazarda kurutulmuş domates talebinin yüksek olduğu bölgelerin tespit edilmesi başarının ilk koşulu olarak kabul edilmektedir. Her bölgenin kendine özgü tercihleri, satın alma gücü ve kalite beklentileri bulunmaktadır. Rakipler dikkate alındığında en uygun pazarların hedef alınması karlılığı artıracaktır.

Almanya, Fransa, Belçika gibi Batı Avrupa ülkelerine yüksek kaliteli ürün gönderilmesi beklenmektedir ancak buralarda fiyat rekabeti de yoğun biçimde yaşanmaktadır. Ortadoğu ve Balkan ülkelerine gönderim yapılması durumunda arz daha kısıtlı olduğu için giriş kolaylaştırılabilmektedir. Asya pazarında ise özellikle Çin ve Japonya’da artan talep gözlenmektedir. 

Hedef pazarın gelir seviyesi, ithal gümrük vergileri ve lojistik maliyetlerinin beraber değerlendirilmesi gerekmektedir.

5. Ürünlerinizi Pazarlayın

Yurtdışına kurutulmuş domates ihracatı yapmak isteyen her firmanın belirli dijital pazarlama yöntemlerinden yararlanması gerekmektedir. Sosyal medya pazarlaması, arama motoru optimizasyonu, Google reklamları ve influencer marketing çalışmaları ürün ve hizmetlerinizi tanıtmak için firmaların kullanması gereken dijital pazarlama yöntemleridir.

Kurutulmuş domates pazarlamak için potansiyel alıcıları hedef alan B2B platformlarında (Alibaba, GlobalSources vb.) işletme açılması da önemlidir. Ürün fotoğrafları, teknik özellikler, sertifikaların kopyaları ve referanslar gibi bilgiler detaylı şekilde sunulmalıdır. 

Yurtdışına Kurutulmuş Domates İhracatı İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Kurutulmuş domates ihracatında başarılı olabilmek için gümrük ve yasal mevzuata uygun biçimde bir dizi resmi belgenin hazırlanması ve ilgili kuruluşlardan onay alınması gerekmektedir. 

Kurutulmuş domates ihracatı yapmak için firmalardan istenen temel belgeler şunlardır:

• Ticaret Sicil Gazetesi: Firmanın kuruluş bilgilerini ve ticari faaliyetlerini içeren resmi belge
• Vergi Levhası: Firmanın vergiye tabi olduğunu gösteren Vergi dairesinden alınan belge
• Gümrük Beyannamesi: Gümrük mevzuatı uyarınca doldurularak ilgili ihracatçı birliği tarafından onaylanarak gümrük idaresine sunulan belge
• Ticari Fatura (Commercial İnvoice): Satılan malın cinsi, ismi, miktarı, birim satış fiyatı, teslim şekli ve toplam bedeli gibi bilgileri içeren belge
• Kalite Kontrol Sertifikası: Kurutulmuş domateslerin Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından belirlenen kalite kriterlerine uygun olduğunu gösteren belge
• Analiz ve Kalite Belgeleri: Kurutulmuş domateslerin nem oranı, ağırlık kaybı, bileşim ve diğer fiziksel-kimyasal parametrelerine dair test sonuçları
• Sağlık Sertifikası: Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilen kurutulmuş domateslerin insan tüketimine uygun olduğunu kanıtlayan belge
• Menşe Şahadetnamesi: Kurutulmuş domateslerin Türkiye’de üretildiğini belirten ve gümrük vergilerinin belirlenmesinde kullanılan belge
• İhracatçılar Birliğine Kayıt Belgesi: İhracatçılar Birliğine üye olunduğunu gösteren belge
• Bitki Sağlık Sertifikası (Phytosanitary Certificate): Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilen ürünün bitki hastalıklarından arınmış olduğunu gösteren belge
• Hijyen Belgesi: Üretim tesisinin hijyen standartlarına uygunluğunu belgeleyen sertifika
• ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi: Gıda güvenliği yönetim sistemine uygunluğu kanıtlayan sertifika
• HACCP (Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları) Sertifikası: Gıda güvenliğini sağlayan kontrol sistemi sertifikası
• Helal Gıda Sertifikası: Ürünlerin helal gıda standartlarına uygunluğunu gösteren sertifika (hedef pazara bağlı olarak)
• Koşer Sertifikası: Ürünlerin koşer standartlarına uygunluğunu gösteren sertifika (hedef pazara bağlı olarak)
• A.TR Dolaşım Belgesi: Avrupa Birliği üye ülkelerine yapılan ihracat için gerekli gümrük muafiyeti belgesi
• EUR.1 Dolaşım Sertifikası: Tercihli ticarete tabi ülkelere yapılan ihracat için menşe ispat belgesi
• Kontrol Belgesi: Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri tarafından verilen kalite denetim belgesi
• Gözetim Belgesi: Bazı ülkeler tarafından talep edilen ithal edilen kurutulmuş domates için gerekli belge
• Uluslararası Sağlık Sertifikaları: İthalatçı ülkeler tarafından talep edilen ek sağlık sertifikaları (örneğin FDA onayı, özel ülke gereklilikleri)

Kuru Domates Hangi Ülkelere İhraç Edilir?

Kurutulmuş domates dünya genelinde birçok ülkeye ihraç edilmekte ve gıda sanayisinde geniş bir talep görmektedir. Kuru domates ihracatında başarılı olmak için hedef pazarın tercihlerinin, talep düzeyinin, kalite beklentilerinin ve yasal gerekliliklerin iyi biçimde incelenmesi gerekmektedir. 

Türkiye’nin kurutulmuş domates ihracatı yaptığı başlıca ülkeler ve pazarları şunlardır:

Avrupa Pazarı:

• Almanya – Yüksek kalite beklentileri ve premium ürün talebine sahiptir.
• İtalya – Gıda sanayisinde yoğun kullanım yapılmaktadır.
• Fransa – Restoran ve catering sektöründe talep yüksektir.
• Belçika – Yeniden ihracat için önemli bir konumdadır.
• Hollanda – Dağıtım merkezleri aracılığıyla diğer ülkelere gönderim yapılmaktadır.

Avrupa Birliği pazarına giriş için A.TR ve EUR.1 belgeleri gibi özel dolaşım sertifikaları gerektirilmektedir.

Kuzey Amerika Pazarı:

• Amerika Birleşik Devletleri – En büyük tüketim pazarıdır.
• Kanada – Gıda işleme endüstrisine yoğun satış yapılmaktadır.

Gıda işleme endüstrisi ve restoranlar tarafından bol miktarda kullanılmaktadır. FDA onayı ve uluslararası sağlık sertifikaları talep edilmektedir.

Ortadoğu ve Körfez Ülkeleri:

• Suudi Arabistan – Yüksek hacimli satışlar yapılmaktadır.
• Birleşik Arap Emirlikleri – Bölgenin en gelişmiş pazarıdır.
• Katar – Yüksek satın alma gücüne sahiptir.
• Kuveyt – Düzenli ve istikrarlı satışlar yapılmaktadır.
• Bahreyn – Bölgede artan talep göstermektedir.

Fiyat rekabeti yoğun yaşanmakta ve yüksek hacimli satışlar yapılmaktadır. Bazı ülkelerin helal sertifika gereklilikleri bulunmaktadır.

Asya Pazarı:

• Çin – Hızla gelişen bir pazardır.
• Japonya – Yüksek kalite standartları beklenmektedir.
• Güney Kore – Gıda sanayisinde talep artmaktadır.
• Tayland – Restoran sektöründe kullanım yaygınlaştırılmaktadır.
• Vietnam – Gelişmekte olan pazardır.

Hedef ülkelerin özel gıda güvenliği gereklilikleri ile uyum sağlanması gerekmektedir.

Balkan Ülkeleri:

• Bulgaristan – Komşu pazar avantajı nedeniyle talep yüksektir.
• Romanya – Avrupa Birliğine üyeliği nedeniyle önemlidir.
• Sırbistan – Nakliye kolaylığı sağlamaktadır.
• Yunanistan – İthalatçı ağları gelişmiştir.

Arz sınırlı olduğundan ihracatçılar daha kolay şekilde pazara giriş sağlayabilmektedir.

Adabte International ile Hedef Alıcılarınıza Hızla Ulaşın

Domates ihracatı yapan işletmeler, yeni pazarlara adım atmak ve doğru alıcılarla doğrudan bağlantı kurmak için Adabte International’ın sunduğu kapsamlı ticari verilerden yararlanabilir.

Adabte, dünya genelindeki gerçekleşmiş ithalat-ihracat hareketlerini analiz ederek 200’den fazla pazarda potansiyel alıcıları tespit etmenizi sağlar. Böylece hem yeni müşteri bulma süreciniz hızlanır hem de rakiplerinizin hangi ülkelere ve hangi firmalara satış yaptığını kolayca görebilirsiniz.

Adabte International domates ihracatında veri destekli büyüme için güçlü bir rehberdir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kurutulmuş domates ihracatı hakkında merak edilen diğer soruları sizin için yanıtladık.

Domateste ihracat yasağı kalktı mı?

Evet, domateste ihracat yasağı kaldırılmıştır. 

Türkiye, 2023’te Mart-Nisan döneminde uygulanan domates ihracat yasağını iptal ederek günümüzde ihracatı serbest bırakmıştır. 

Türkiye’nin kurutulmuş domates ihracatı ne kadar?

Türkiye’nin 2024 yılı kurutulmuş domates ihracatı 127 milyon 126 bin dolara ulaşmış ve bir önceki yıla kıyasla %19 oranında artış göstermiştir. 

Taze domates dahil edildiğinde toplam domates ihracatı 426 milyon 760 bin dolar olmuştur. Bu rakamlar domates ihracatının Türkiye ekonomisinde ne kadar önemli bir yeri olduğunu göstermektedir.

Kurutulmuş domates nerede muhafaza edilir?

Kurutulmuş domatesin nem oranı kontrol edilen, ışıktan korunan ve uygun sıcaklıkta tutulan depolarda saklanması gerekmektedir. 

Uzun vadeli depolama için vakumlu paketleme yöntemi tercih edilmektedir. Taşıma sırasında konteynerler iyi havalandırılmış olmalı ve sıcaklık dalgalanmalarından korunmalıdır.