Zeytinyağı İhracatı Nasıl Yapılır?

Türkiye, zeytinyağı üretiminde dünya çapında önemli bir konuma sahip olup yüksek kalitesi ve coğrafi avantajlarıyla başlıca ihracatçılar arasında yer almaktadır. 

Zeytinyağı sadece ülkemiz ekonomisi için değil, aynı zamanda İspanya ve İtalya gibi küresel oyuncuların yanında yüksek katma değerli bir ürün olarak kabul görmektedir.

Zeytinyağı ihracatı yapmak için izlenmesi gereken adımlar aşağıdaki gibidir:

1. Şirket Kuruluşu Gerçekleştirin

Yurtdışına zeytinyağı ihracatı yapabilmek için ilk olarak bir şirket kuruluşu gerçekleştirmeniz gerekmektedir. Sanal pos entegrasyonu, kargo anlaşması ve mağaza açılımı gibi prosedürlerde sizden vergi levhası istenecektir. Vergi levhanız olmadığında ve faturasız satış yaptığınızda cezai yaptırımlarla karşılaşmanız mümkün olabilir.

Kurabileceğiniz şirket türleri arasında Şahıs Şirketi, Limited Şirket ve Anonim Şirket yer almaktadır. Her şirket türünün kendine ait özellikleri ve sağladığı avantajlar farklıdır. İlk olarak her bir şirket türünü iyice araştırmanız ve ihracat hedeflerinize en uygun olanı seçmeniz gerekmektedir. 

Böylece ihracat yapmak için doğru şirket türünü kurarak önünüzdeki engelleri kaldırabilir ve yurtdışına zeytinyağı satmak için gerekli prosedürleri tamamlayabilirsiniz.

2. TS-341 Standartlarına Uygun Üretim Yapın

Her gıda maddesinde olduğu gibi yurtdışına zeytinyağı satmak için de firmaların belirli koşulları yerine getirmesi gerekmektedir. TS-341 standartlarına uygun üretim yapılması zeytinyağı markası kurmak isteyen firmaların ilk önem vermesi gereken konuların başında yer alır.

TS-341 standartlarına göre üretilmesi gereken zeytinyağı mutlaka yemeklik kalitesinde olmalıdır ve üretim aşamasında buna uygun koşullarda çalışılması zorunludur. 

Üretim yapıldıktan sonra Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından belirlenen deney ve muayene yöntemlerine göre zeytinyağının test edilmesi gerekmektedir. Bu testlerde ihracat edilecek zeytinyağının yemeklik olup olmadığına karar verilmesi zorunludur.

3. İhracatçılar Birliğine Kaydolun

Zeytinyağı markası kurarak ihracat yapmak için işletmelerin yapması gereken bir diğer önemli çalışma ilgili ihracatçılar birliğine kayıt olmaktır. 

Ürününüze ait sektörde faaliyet gösteren ve ticaret sicilinde kayıtlı merkez veya şube adreslerinin birinin bulunduğu ile en yakın birliğe üye olunması gerekmektedir. Bu birlikler ihracatçıları desteklemek ve gerekli prosedürlerin takip edilmesini sağlamak amacıyla çalışmaktadır. 

4. Hedef Pazarı Belirleyin

E-ihracat ile yurtdışına zeytinyağı markası kurmak isteyen markaların satış yapabileceği birçok ülke bulunmaktadır. Ancak bu noktada en çok zeytinyağı satılan ülkeleri belirleyerek hareket etmek önemlidir. Çünkü talebin fazla olduğu ülkelerde rakipleriniz ne kadar güçlü olursa olsun satış yapma ihtimaliniz o kadar artış gösterir.

Dünyada en çok zeytinyağı tüketimi yapan ülkeler arasında İspanya, İtalya, Portekiz, Yunanistan, Tunus, Amerika, Japonya, Rusya, Avustralya ve Çin yer almaktadır. 

Ancak İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus gibi Akdeniz ülkelerinde zeytinyağı üretimi de bir hayli fazladır. Bu nedenle yurtdışına zeytinyağı satacakların arz ve talebi göz önünde bulundurarak, üretimin az fakat tüketimin fazla olduğu ülkelere yönelmesi gerekir. 

Çin, Avustralya, Japonya, Rusya, Amerika ve ABD gibi tüketimin fazla olduğu ülkelerde rekabet daha az olduğu için zeytinyağı satışı yapmak isteyen markalar kolay bir şekilde başarıya ulaşabilir.

5. Ürünlerinizi Pazarlayın

Yurtdışına zeytinyağı ihracatı yapmak isteyen her markanın belirli dijital pazarlama yöntemlerinden yararlanması gerekmektedir. 

Sosyal medya pazarlaması, arama motoru optimizasyonu, Google reklamları ve influencer marketing çalışmaları ürün ve hizmetlerinizi tanıtmak için markaların kullanması gereken dijital pazarlama yöntemleridir. 

Bu yöntemler sayesinde markalar hedef kitlelerine kolayca ulaşabildiği ve satışlarını artırabildiği için her markanın bunları önemsemesi gerekmektedir.

Zeytinyağı İhracatı İçin Gereken Belgeler Nelerdir?

Zeytinyağı ihracatı yapabilmek için firmalar çok sayıda resmi belgeyi hazırlamalı ve ilgili kurumlardan onay almalıdır. 

Temel olarak zeytinyağı ihracatı yapmak için firmalardan istenen belgeler şunlardır:

  • Ticaret Sicil Gazetesi: Firmanın kuruluş bilgilerini içeren resmi belge
  • Vergi Levhası: Firmanın vergiye tabi olduğunu gösteren Vergi dairesinden alınan belge
  • TS-341 Zeytinyağı Standardına Uygunluk Belgesi: Zeytinyağının Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından belirlenen kalite kriterlerine uygun olduğunu gösteren belge
  • TS-341 Standardına Yönelik Analiz ve Kalite Belgeleri: Zeytinyağının asitlik derecesi, tat, koku ve diğer fiziksel-kimyasal parametrelerine dair test sonuçları
  • Sağlık Sertifikası: Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilen zeytinyağının insan tüketimine uygun olduğunu kanıtlayan belge
  • Menşe Şahadetnamesi: Zeytinyağının Türkiye’de üretildiğini belirten belge
  • İhracatçılar Birliğine Kayıt Belgesi: İhracatçılar Birliğine üye olunduğunu gösteren belge
  • Hijyen Belgesi: Üretim tesisinin hijyen standartlarına uygunluğunu belgeleyen sertifika
  • ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi: Gıda güvenliği yönetim sistemine uygunluğu kanıtlayan sertifika
  • HACCP (Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları) Sertifikası: Gıda güvenliğini sağlayan kontrol sistemi sertifikası
  • Helal Gıda Sertifikası: Ürünlerin helal gıda standartlarına uygunluğunu gösteren sertifika (hedef pazara bağlı olarak)
  • Koşer Sertifikası: Ürünlerin koşer standartlarına uygunluğunu gösteren sertifika (hedef pazara bağlı olarak)
  • Gözetim Belgesi: Bazı ülkeler tarafından talep edilen ithal edilen zeytinyağı için gerekli belge
  • Uluslararası Sağlık Sertifikaları: İthalatçı ülkeler tarafından talep edilen ek sağlık sertifikaları (örneğin FDA onayı)

Yurtdışına Zeytinyağı Satmak İçin Gerekli İzinler

Zeytinyağı ihracatı yapabilmek için firmalar sadece belgeleri hazırlamakla kalmayıp aynı zamanda çeşitli kurumlardan gerekli izinleri de almalıdır. 

Bu izinler ürünün kalitesini ve güvenliğini teminat altına almak, aynı zamanda yasal uyumluluğu sağlamak amacıyla verilmektedir:

  • İhracatçılar Birliği Üyelik İzni: Zeytinyağı ihracatı yapabilmek için ürününe ait sektörde faaliyet gösteren ve ticaret sicilinde kayıtlı merkez veya şube adreslerinin bulunduğu ile en yakın birliğe üye olmak zorunludur. Bu birliklerin vermiş olduğu üyelik belgesi ihracat yapabilmek için temel bir izindir.
  • Tarım ve Orman Bakanlığı Onayı: Sağlık Sertifikası almak için Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan gerekli onay alınması gerekmektedir. Bu kurumdan elde edilen belge zeytinyağının insan tüketimine uygun olduğunu resmi olarak kanıtlamaktadır.
  • Türk Standartları Enstitüsü (TSE) Onayı: TS-341 Zeytinyağı Standardına Uygunluk Belgesi almak için TSE tarafından yapılan testlerin başarı ile tamamlanması gerekmektedir. Bu onay ürünün belirlenen kalite standartlarını karşıladığını göstermektedir.
  • Gümrük Müşavirliği İzni: Yurtdışına ihracat yapabilmek için bazı işletmeler gümrük müşavirliği hizmetlerinden yararlanmaktadırlar. Bu hizmet sağlayıcılardan izin alınması gümrük prosedürlerinin doğru bir şekilde yürütülmesini sağlamaktadır.
  • Üretim Tesisi Hijyen Denetimi İzni: Üretim tesisinin hijyen standartlarına uygun olduğunun teyit edilmesi gerekmektedir. İlgili denetim kurumlarından bu konuda gerekli izin ve belge alınmalıdır.
  • Gıda Sektörü Faaliyet Belgesi: Bazı ülkelere ihracat yaparken gıda sektöründe faaliyet gösterme izni alındığını kanıtlamak gerekebilir. Bu belge ticaret odası veya ilgili yerel yönetimler tarafından verilen resmi bir dökümandır.
  • Vergi Kimlik Numarası (VKN) İzni: Vergi dairesinden alınan vergi levhasının yanı sıra ihracat işlemlerini gerçekleştirebilmek için geçerli bir VKN’ye sahip olmak gerekmektedir.
  • Hedef Ülkeye Özel İthalatçı Kayıt İzni: Bazı ülkeler ihracat yapılacak zeytinyağının önceden kaydedilmesini talep etmektedir. Hedef pazarın gerekliliklerine göre bu tür izinleri almak gerekebilir.
  • Uluslararası Sertifika Onayları: FDA (Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi) onayı gibi uluslararası sertifikalar belirli ülkelere ihracat yaparken zorunlu olabilmektedir. Bu onaylar hedef pazarın mevzuatına göre alınması gerekmektedir.
  • Dış Ticaret Şirketi Statüsü Onayı: Dış ticaret yapabilmek için yetkili kurumlardan dış ticaret şirketi statüsü onayı alınması gerekebilir. Bu onay ihracat işlemlerini yasal çerçevede yürütebilmeyi garantiler.

Dökme Zeytinyağı İhracatında Devlet Destekleri Nelerdir?

Zeytinyağı ihracatçılarının rekabetçi sezon koşullarına uyum sağlamaları, mevcut ihracat pazarlarını korumaları ve yeni pazarlara kolayca entegre olmaları için Türkiye Cumhuriyeti tarafından çeşitli devlet destekleri sunulmaktadır. 

Bu destekler özellikle dökme zeytinyağı ihracatını yapan firmalar için önemli bir rol oynamaktadır. Dökme zeytinyağı yüksek hacimlerde ihracat yapıldığı için bu tür desteklerden maksimum düzeyde faydalanmak mümkün olmaktadır.

  • Navlun Destekleri – Uluslararası nakliye maliyetlerini azaltmaya yönelik yardımlar. Firmalar ihracat fiyatlarını daha rekabetçi hale getirebilmektedir.
  • Pazar Araştırma Destekleri – Yeni pazarların keşfedilmesi için sağlanan hibeler. Firmaların pazar analizi yapmasını ve stratejik kararlar almasını kolaylaştırır.
  • Markalaşma Destekleri – Yurtdışındaki tanıtım faaliyetlerini destekleyen yardımlar. Fuar katılımları, reklam kampanyaları ve tanıtım etkinlikleri için finansal destek sağlanır.
  • AR-GE ve Ürün Geliştirme Destekleri – Zeytinyağı üretiminde yenilikçi yöntemler geliştirmek için finansal destekler. Firmaların teknolojik gelişime ayak uydurmasını sağlar.
  • Eğitim ve İnsan Kaynağı Geliştirme Destekleri – Zeytinyağı ihracatında çalışan personelin eğitimi ve becerilerinin geliştirilmesi için destekler. Kalite standartlarını yükseltmeye yardımcı olur.
  • Sertifika Alma Destekleri – ISO 22000, HACCP gibi uluslararası sertifikaların alınması için masrafların bir kısmı devlet tarafından karşılanır. Sertifika alma sürecini finansal açıdan kolaylaştırır.
  • Gümrük ve Lojistik Destek Programları – Gümrük prosedürlerini hızlandırma ve lojistik maliyetleri azaltma amacıyla yapılan programlar. İşlem sürelerini kısaltmaya yardımcı olur.
  • Kredi ve Finansman Destekleri – İhracat yapmak için gerekli işletme sermayesini karşılamak amacıyla düşük faizli kredi imkanları. Türk Eximbank tarafından çeşitli finansman ürünleri sunulur.
  • Sigorta Destek Programları – İhracat riski sigortasının primlerinin bir kısmı devlet tarafından karşılanır. Uluslararası ticarette karşılaşılabilecek risklere karşı korunma sağlar.
  • Kümelenme ve İşbirliği Destekleri – Zeytinyağı ihracatçılarının bir araya gelerek ortak projeler gerçekleştirmeleri için destekler. Cluster oluşturma ve işbirliği programları sunulur.

Zeytinyağı İhracatı Neden Yasaklandı?

Zeytinyağı ihracatı yasağı iç piyasadaki fiyatları kontrol etmek ve tüketicileri korumak amacıyla uygulanmaktadır. Devlet, yurtiçi arzını dengelemek ve gıda güvenliğini sağlamak için gerektiğinde ihracat sınırlamaları getirmektedir.

Yasağın temel nedeni yurtiçi fiyat artışını önlemektir. Zeytinyağı, Türk halkının temel gıda maddelerinden biri olduğu için devlet iç pazarda uygun fiyatla ürün sunulmasını garantilemek amacıyla ihracat kısıtlaması yapabilmektedir.

İkinci neden kuraklık ve verim düşüşleridir. Ürün arzının azaldığı dönemlerde devlet yurtiçi stokları korumak ve piyasa istikrarını sağlamak için ihracat yasağı uygulamaktadır. Bu tedbirler tarımsal verimliliğin düştüğü ve rekolte azaldığı dönemlerde daha sık görülmektedir.

Stratejik gıda güvenliğinin temini de önemli bir faktördür. Devlet, ülkenin gıda güvenliğini tehlikeye atmamak için gerekli stokları yurt içinde tutmayı tercih etmektedir. Bu sayede beklenmedik durumlarda iç pazarın arzı kesintiye uğramaz.

Sonuç olarak zeytinyağı ihracat yasağı geçici nitelikte olmakla birlikte ülkenin ekonomik ve sosyal çıkarlarını koruyan önemli bir politika aracıdır.

Adabte International ile Dünya Genelindeki Zeytinyağı Alıcılarına Ulaşın

Adabte International, küresel ölçekte zeytinyağı ihracatı yapan firmalara erişmenizi kolaylaştıran kapsamlı bir ticaret istihbaratı platformudur. Firma, uluslararası pazarlarda zeytinyağı satın alan işletmelere dair güncel ve doğrulanmış bilgiler sunarak ihracatçıların doğru alıcıları belirlemesine yardımcı olur.

Bu sayede zeytinyağı üreticileri ve ihracatçıları hedefledikleri ülkelerdeki potansiyel müşterilere hızla ulaşabilir, doğrudan iletişim kurabilir ve yeni iş fırsatlarını güvenle değerlendirebilir.

Adabte International, ihtiyaç duyulan ticari verileri tek bir çatı altında toplayarak pazarlama stratejilerinizi güçlendirir. Bu sayede zeytinyağı ihracatı daha verimli, veri odaklı ve sürdürülebilir hale gelir.

Sıkça Sorulan Sorular

Zeytinyağı ihracatı hakkında en çok merak edilen diğer soruları sizin için yanıtladık.

TS-341 zeytinyağı standardı nedir? 

TS-341, Türk Standartları Enstitüsü tarafından belirlenen zeytinyağının kalite kriterlerini tanımlayan bir standarttır. 

Bu standart zeytinyağının asitlik derecesi, tat, koku ve diğer fiziksel parametrelerine dair ölçütler sunmaktadır. Yurtdışına satılacak zeytinyağının bu standartlara uygun olduğunu belgelerle kanıtlaması gerekmektedir. 

Zeytinyağı gümrükten geçer mi?

Evet, zeytinyağı gümrükten geçer. 

Yurtdışına zeytinyağı ihracatı yapabilmek için ürün gümrük prosedürlerinden geçmeli, belgeleri incelenmeli ve GTİP kodu (1509) kaydı gerçekleştirilmelidir. 

Gümrük işlemleri sırasında ürün kontrolü yapılır ve gerekli belgeler doğrulanır. Gümrük prosedürlerinin düzgün tamamlanması ihracat işlemlerinin hukuki açıdan geçerliliğini sağlamaktadır.

Zeytinyağı ihracatı yasak mı?

Hayır, zeytinyağı ihracatı tamamen yasak değildir ancak zaman zaman sınırlandırılabilir. 

Türkiye hükümeti iç piyasadaki arz-talep dengesine ve ekonomik koşullara göre ihracat kısıtlamaları veya yasağı uygulayabilmektedir. Bu kararlar genellikle geçici nitelikte olup piyasa koşullarının iyileşmesi ile kaldırılabilmektedir. 

Zeytinyağı ihracat yasağı ne zaman kalkacak 2025?

Zeytinyağı ihracat yasağının ne zaman kalkacağı kesin olarak söylemek zordur. 

Devlet iç piyasadaki gıda güvenliğini tehlikeye atmaması koşuluyla yasakları kaldırabilmektedir. En güncel bilgi için Tarım ve Orman Bakanlığı’nın resmi web sitesini ziyaret edebilir veya İhracatçılar Birliği’ne danışabilirsiniz.